Graad 6 / Afrikaans HT / Woordbetekenis en uitdrukkings

Idiome 🎭

’n Idioom is ’n sêding met ’n spesiale betekenis.

Die betekenis is nie altyd presies wat die woorde sê nie.

🍎 1. Appel-idiome

Idiome en maklike betekenisse

  • Die appel val nie ver van die boom nie. ’n Kind is baie soos sy ma of pa.
  • ’n Appeltjie vir die dors bewaar. Jy bêre of spaar iets vir later.
  • Iets vir ’n appel en ’n ei verkoop. Jy verkoop iets baie goedkoop.
  • Iemand gooi appels. Jy slaan iemand met jou vuiste.
  • ’n Appeltjie met iemand te skil hê. Jy moet met iemand praat oor iets wat jou pla.
  • Een vrot appel steek al die ander aan. Een slegte persoon kan ander mense ook sleg beïnvloed.
  • Deur ’n suur appel byt. Jy doen iets wat jy nie wil doen nie, maar jy moet dit doen.

🙊 2. Aap-idiome

Idiome en maklike betekenisse

  • Die aap uit die mou laat. Jy verklap ’n geheim.
  • Die aap is uit die mou. Die geheim is nou uit.
  • Aapstreke uithaal. Jy maak stout of lawwe grappe.

🐴 3. Perd-idiome

Idiome en maklike betekenisse

  • ’n Gegewe perd in die bek kyk. Jy kla oor ’n geskenk.
  • Gou op jou perdjie spring. Jy word gou kwaad.

🦁 4. Ander diere-idiome

Onthou en raaksien

  • ’n Geheue soos ’n olifant hê. Jy onthou baie goed.
  • ’n Kat in die sak koop. Jy koop iets sonder om mooi te kyk of dit reg is.
  • Die hoenders in wees. Jy is baie kwaad.
  • Jakkals trou met wolf se vrou. Dit reën terwyl die son skyn.
  • Nie onder ’n kalkoen uitgebroei wees nie. Jy is nie dom nie.
  • Hond se gedagte kry. Jy dink iets is verkeerd.

Moeilikheid en mense

  • Daar is ’n slang in die gras. Daar is iets skelm of gevaarlik aan die gang.
  • Daar sal geen haan daarna kraai nie. Niemand sal daarvan weet nie.
  • Hy het nie al sy varkies op hok nie. Hy dink nie mooi nie; hy tree dom of vreemd op.
  • Voëls van eenderse vere. Mense wat baie dieselfde is.
  • Hy is soos ’n voël op ’n tak. Hy bly nie lank op een plek nie.
  • Moenie die bobbejaan agter die bult gaan haal nie. Moenie moeilikheid soek voordat dit gebeur nie.
  • Dis soos ’n rooi lap vir ’n bul. Dit maak iemand baie kwaad.

✍️ 5. Skryf- en woord-idiome

Idiome en maklike betekenisse

  • Gekke en dwase skryf hul name op deure en glase. Dit is dom om jou naam op goed te skryf.
  • Papier is geduldig. ’n Mens kan enige iets skryf, al is dit nie waar nie.
  • Die pen is magtiger as die swaard. Woorde kan sterker wees as geweld.

💭 6. Gevoelens en moeilikheid

Idiome en maklike betekenisse

  • Sy hart sak in sy skoene. Hy skrik of verloor moed.
  • Die poppe gaan dans. Daar gaan moeilikheid wees.
  • Soos ’n klip slaap. Baie vas slaap.
  • Die gees gee. Doodgaan.
  • Tussen die boom en die bas wees. Jy is in ’n moeilike posisie; jy weet nie mooi wat om te doen nie.

🧭 7. Wa, wind en volgorde

Idiome en maklike betekenisse

  • Voor op die wa wees. Jy is te voorbarig of te opdringerig.
  • Die wa voor die osse span. Jy doen dinge in die verkeerde volgorde.
  • Die wind van voor kry. Jy kry probleme of teenstand.
  • Van meet af begin. Jy begin heel van voor af.

🎭 8. Toneel-idiome

Idiome en maklike betekenisse

  • Op die planke bring. ’n Toneelstuk opvoer.
  • ’n Gordyn oor iets laat sak. Ophou praat oor iets.
  • Die masker laat val. Iemand wys hoe hy regtig is.
  • In die kollig wees. Almal kyk na jou of praat oor jou.
  • Van die toneel verdwyn. Weggaan of nie meer belangrik wees nie.

🥫 9. Blik-idiome

Idiome en maklike betekenisse

  • In ’n blik druk. Iemand beperk; iemand mag nie vry wees nie.
  • Leë blikke maak die grootste geraas. Mense wat baie spog, weet dikwels nie baie nie.
  • ’n Ou blikskottel. ’n Onaangename persoon.

🌟 10. Ander maklike idiome

Idiome en maklike betekenisse

  • Moenie iemand op sy baadjie takseer nie. Moenie iemand oordeel net oor hoe hy lyk nie.
  • Sy gaan daarmee akkoord. Sy stem saam.
  • Hy sê op alles ja en amen. Hy stem met alles saam sonder om self te dink.
  • Hy het sy maat ’n poets gebak. Hy het ’n grappie met sy maat gemaak.
  • Met iets op die lappe kom. Iets noem of daaroor begin praat.
  • ’n Oulap se rooi maak mooi. ’n Bietjie kleur laat iets mooier lyk.
  • As die muis vol is, is die meelkorrel bitter. As jy genoeg gehad het, wil jy nie meer hê nie.

Oefeninge

Kies 'n manier om hierdie onderwerp te oefen.